و اطّلاع از آن‌ها و استناد بر آن‌ها ، رغبت وافر داشت و احكام خود را با توجّه به آيات ، احاديث و سنن رسول و صحابه صادر مىكرد . 174 - جهميّه پيروان جهم بن صفوان كه در مسائل راجع به عقايد : صاحب مقالات خاصّ بوده‌اند . اين فرقه در اواخر عهد اموى در خراسان پديد آمدند ، و بعد از كشته شدن جهم ( 128 هجرى ) همچنان در حدود ترمذ باقى بودند تا آن‌كه مقارن قرن پنجم هجرى ، به سبب مزيد غلبه‌ى اشاعره از بين رفتند . جهميمه ، قائل به جبر بوده‌اند . مع هذا ، مثل معتزله - كه بعد از جهميه شهرت يافته‌اند - صفات ازلى را نفى مىكرده‌اند ، و مثل مرجئه معتقد بوده‌اند كه ايمان ، امرى واحد است ، و در آن تفاضل و تفاوت نيست ، چنان‌كه ايمان امّت از ايمان انبياء كمتر نيست . جهميه ، نزد اكثر متكلّمان ، مطعون واقع شده‌اند ، و آن‌ها را اهل تعطيل شمرده‌اند . و در رد آن‌ها كتب و رسالات ، تأليف كرده‌اند . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 175 - راونديّه فرقه‌اى كه آن‌ها را عبّاسيه نيز خوانده‌اند . اين فرقه ، منسوب‌اند به عبد اللّه راوندى ، و خلافت و امامت را بعد از پيغمبر ( ص ) به ارث ، حقّ عمّ او عبّاس بن عبد المطلب و فرزندانش مىشمارند . جماعتى از اين فرقه وقتى بر منصور خليفه‌ى عبّاسى شوريده‌اند و ظاهرا ، جهت ايجاد فتنه و آشوب ، چنين وانمود كرده‌اند كه منصور را خدا مىدانند . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 176 - كيسانيّه كيسانيه يا مختاريه ، فرقه‌اى از شيعه كه به امامت محمّد بن حنفيه ، فرزند على ( ع ) ، قائل بوده‌اند . بنيان‌گذار اين فرقه ، مختار ثقفى بود ، كه خود را وزير و پشتيبان و رسول محمّد حنفيّه مىدانست ، و او را به عنوان مهدى مىخواند . وى با استفاده از اهميّت مقام او در